11 juli viering met wandeling ‘Lier Vlaams’
Lier, 9 juli 2022: Dit jaar geen klassieke toespraak op het stadhuis, geen gastspreker maar wel een wandeling “Lier Vlaams” met als kundige gids Rik Verwaest burgemeester van Lier en historicus en stadsgids Hugo Broes.
Met als leidraad “De belangrijke rol van onze stad in de Vlaamse Ontvoogdingsstrijd” werd halt gehouden bij verschillende plaatsen die herinneren aan belangrijke figuren en gebeurtenissen uit de Vlaamse geschiedenis.
De wandeling vertrok en eindigde op de Grote Markt. Na de wandeling bood de stad de deelnemers een receptie aan.
Hierna een zeer beknopte samenvatting van de wandeling.
Vertrek op de Grote Markt
Burgemeester Rik Verwaest (N-VA): “Felix Timmermans noemde onze stad in een lofzang ‘de Vlaamsste stad van Vlaanderen!’ Hij verwees daarbij naar de vele Lierse voormannen, die hun stempel drukten op de Vlaamse ontvoogdingsstrijd, maar ook op het feit dat enkel in Lier, samen met Blankenberge en Turnhout de gemeenteraad uitsluitend in het Vlaams plaatsvond.”
Volgende personen werden in het daglicht gesteld.
- Anton Bergmann (Lier, 29 juni 1835 - aldaar, 21 januari 1874), was een Vlaams schrijver en advocaat, geboren in de Lisperstraat en later woonachtig op de Grote Markt.
- Jan Frans Willens (Boechout, 11 maart 1793 - Gent, 24 juni 1846) was een Vlaams schrijver en prominent lid van de Vlaamse Beweging. Het Willemsfonds is naar hem genoemd.
* We wandelen achter het stadhuis.
Oorlogsburgemeester Alfred Van der Hallen wordt in de aandacht geplaatst.
* We gaan nu tot aan het geboortehuis van J.B. David.
- Jan Baptist David (Lier, 25 januari 1801 - Leuven, 24 maart, 1866), was een kanunnik en hoogleraar aan de Katholieke Universiteit Leuven. Tevens was hij voorman van de Vlaamse Beweging en voorzitter van de katholieke Vlaamse studentenbond Met Tijd en Vlijt. Het in 1875 gestichte Davidsfonds is naar hem genoemd.
* We steken de straat over richting Eikelstraat.
- Dr. August Laporta (Lier, 29 maart 1864 - Lier, 29 mei 1919).
Hij promoveerde in 1889 te Leuven in de geneeskunde en vestigde zich als arts te Lier. Dr. Laporta speelde een vooraanstaande rol in de katholieke Vlaamse Beweging, inzonderheid als leider (1882-1914) van "De Student, Tijdschrift voor het Vlaamsche Studentenvolk".
* We wandelen door de Gevangenenpoort richting Vredesgedenkteken “Den Engel”.
- Na de oorlog onthullen vele steden en gemeenten herdenkingsmonumenten.
Nieuwe plek voor Den Engel
Op 06/04/1967 stuurt de provinciegouverneur een brief aan het stadsbestuur waarbij gesteld wordt dat de brug zal verbreed worden ten voordele van de binnensteedse omleiding en een oplossing zich opdringt voor het monument. De Begijnhofstraat haalt de meeste stemmen.
* We wandelen de vest op en gaan via de blauwe poort naar de Hellestraat.
- De Pelgrimbeweging
In april 1924 waren Flor van Reeth en Felix Timmermans op bezoek bij Ernest van der Hallen, die een werkhuisje had gehuurd op het Lierse Begijnhof en dat hij ‘Ruusbroeohuisje’ had gedoopt. Daar zei Timmermans: ‘Laten wij gedrieën ermee beginnen, vandaag, en pelgrimeren naar de ideale schoonheid’. De Pelgrim-Beweging was geboren.
* We wandelen tot aan het Soete Naemke.
- Het boek ‘Boudewijn’ werd in de aandacht gebracht
Met Boudewijn (1919), een dierenepos in verzen, beoefent de auteur een nieuw genre. Het werkje, dat een satire is op de Belgische toestanden, toont Timmermans´ flamingantische ingesteldheid.
* Achteraan de Grachtkant verbleef Fred Bogaerts.
- Fred Bogaerts (Schaarbeek 9 april 1882- Lier 20 november 1963), tekenaar. Zijn vader was een talentvolle decoratieschilder.
De moeder van Fred, Melania van den Bulck, was kleermaakster. Haar ‘haute couture’ viel zeer in de smaak bij de hogere burgerij. Als jonge naaister werkte ze mee aan het bruidskleed van mevrouw Anton Bergmann.
Bij de dood van de bekende Lierse auteur Tony Bergmann, werd het lijk in dit kleed gewikkeld.
* Van het begijnhof wandelen we naar de Zimmertoren.
- Louis Zimmer, een zoon van een gendarme uit de streek van Bastogne - meest radicale belgicist en royalist die in Lier rondliep, maakte de V-klokken in zijn atelier om te schenken aan geallieerde staatshoofden - liet om het collaborerende stadsbestuur te tergen in 1943 alle openbare uurwerken in de stad stilvallen, totale chaos - Van der Hallen was razend om de klokkenhistorie – Timmermans kwam tussenbeide en voorkwam dat Feldgendarmerie werd ingelicht.
* We wandelen nu naar de Werf en gaan via de Bril naar het Kardinaal Mercierplein.
Mijn goede vriend Kardinaal Désiré Joseph Mercier
Nochtans veel om hem sympathiek te vinden: progressieve bisschop, probeerde brug te slagen tussen wetenschap en geloof, probeerde de Anglicaanse en Katholieke kerk te herenigen...
* We gaan langs de H. Geeststraat naar de Normaalschool.
- Alfred Van der Hallen was leider van het Vlaamsgezinde zangkoor ’t En Zal. Zij repeteerden in “de Gulden Hand” in de Heilige Geeststraat, vlak naast het atelier van de klokkenmaker Louis Zimmer, bekend van de gelijknamige toren. Zimmer was bekend als de hevigste belgicist van de stad.
- Koning Willem I
De Normaalschool van Lier was de eerste Vlaamse normaalschool. Ze werd in 1816 opgericht door koning Willem I tijdens het Nederlandse bewind als Rijkskweekschool.
- Antoon Frans Thiry (Leuven, 8 september 1888 - Antwerpen, 13 juli 1954) was een Vlaams schrijver.
1898 tot 1908: Woont te Lier, waar hij de lagere school en de Middelbare Normaalschool doorloopt. In November 1904 leert hij Felix Timmermans kennen en in 1905 besluiten ze samen Begijnhof-sproken te schrijven.
* Van hieruit gaan we naar het Kluizeplein en zo verder naar de Sionskazerne.
- In deze kazerne worden ‘Zwarten’ opgesloten – veel voormalige verzetslieden die net uit Duitse gevangenschap zijn teruggekeerd – logische keuze, want ‘ze hadden ervaring’ – brieven van de burgemeester dat ze eten van gevangenen niet mochten opeten of verkopen – een hele winter zonder verwarming, de gevangenen branden strozakken op om niet te bevriezen – de vrouw en broer Alfred Van der Hallen werden opgepakt omdat ze hem niet konden vinden – een doodzieke Ernest wandelt na vrijlating van hier naar bedlegerige Timmermans – wij gaan nu zelfde route volgen.
* We gaan naar de De Heyderstraat en de woning van Timmermans.
- Timmermans kreeg een beroerte, maar werd niet opgepakt – beschermd, o.a. door mensen die verwezen naar zijn steun aan Joden (Opsomer sr en jr.)
* We wandelen naar de Mosdijk en houden halt aan het huis van Ernest Van Der Hallen.
- Ernest Van Der Hallen (1898-1948) is de broer van Alfred – schrijver en jeugdleider, AKVS, probeert geloof en Vlaamsgezindheid te verenigen – christen en Vlaming, maar ook gefascineerd door andere culturen – ging naar Heilig Land en schreef ‘Sjeiks, Pelgrims en Rabbijnen’ – gaf voordrachten gekleed in Arabische bournous – apolitiek, maar bij de bevrijding werd hij samen met de echtgenote van Alfred in Sion opgesloten – geëpureerd uit zijn functie bij bibliotheek – weggekwijnd en gestorven in 1948
* We gaan nu naar de Vredebergstraat.
Vredeberg: De Rode-Kruisvoordracht (ca 1912)
Felix Timmermans en Renaat Veremans waren van jongsaf verwoede flaminganten, net als de grote vriendenkring van de Fé.
* We wandelen naar de brug van de markt en kunnen eindigen bij het borstbeeld van Felix Timmermans.
Renaat Veremans was de beste vriend van Felix Timmermans en heel vlaamsvoelend maar a-politiek.
Veremans werd geboren in de Antwerpsestraat 55 te Lier op 2 maart 1894. Aan zijn geboortehuis hangt een herdenkingsplaat.
* De wandeling werd afgesloten met ‘Zegelied’ een gedicht van Felix Timmermans uit het midden van de jaren dertig.
(MSL/foto’s SDW)
